ΡΥΘΜΟΣ / RHYTHM / RHYTHMUS

Ρυθμός / Rhythm / Rhythmus
Τρίγλωσση έκδοση (ελλ./αγγλ./γερμ.)

Η μελέτη επιχειρεί να αποσαφηνίσει την έννοια του ρυθμού, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως τόσο στον καθημερινό λόγο όσο και στις τέχνες του λόγου, της μουσικής και της κίνησης. Ύστερα από σύντομη ιστορική αναδρομή, η συγγραφέας υιοθετεί τον ορισμό του Αριστόξενου, σύμφωνα με τον οποίο ο ρυθμός αποτελεί αφηρημένη αρχή που εκδηλώνεται στον λόγο, τη μουσική και την κίνηση. Στη συνέχεια διακρίνει τον ρυθμό από το μέτρο, υποστηρίζοντας ότι ο ρυθμός δεν υπολογίζεται ούτε προσεγγίζεται νοητικά, αλλά βιώνεται. Τα ρυθμικά φαινόμενα χαρακτηρίζονται από αποκλίσεις που υπακούουν σε εσωτερικούς νόμους, ενώ κάθε ρυθμικό γεγονός είναι μοναδικό, όπως συμβαίνει στη φύση και στη ζωή. Με την πάροδο των αιώνων, η ισορροπία μεταξύ ratio και irratio διαταράχθηκε, καθώς ο τεχνικός πολιτισμός προέταξε ό,τι μπορεί να μετρηθεί και να αξιολογηθεί με κριτήρια χρησιμότητας, αποξενώνοντας τον άνθρωπο από τη φύση και το βαθύτερο ρυθμικό είναι του.

This study seeks to clarify the concept of rhythm, a term widely used both in everyday discourse and in the arts of language, music, and movement. Following a brief historical survey, the author adopts the definition proposed by Aristoxenus, according to which rhythm is an abstract principle manifested in speech, music, and movement. She then distinguishes rhythm from meter, arguing that rhythm cannot be calculated or apprehended intellectually, but must be experienced. Rhythmic phenomena are characterized by deviations governed by internal laws, and every rhythmic event is unique, as in nature and in life. Over the centuries, the balance between ratio and irratio has been disrupted, as technological civilization has privileged what can be measured and evaluated according to criteria of utility, alienating human beings from nature and from their own profoundly rhythmic being.

Diese Studie zielt darauf ab, den Begriff des Rhythmus zu klären, der sowohl im Alltagsdiskurs als auch in den Künsten der Sprache, der Musik und der Bewegung weit verbreitet ist. Nach einem kurzen historischen Überblick greift die Autorin die von Aristoxenos vorgeschlagene Definition auf, wonach Rhythmus ein abstraktes Prinzip ist, das sich in Sprache, Musik und Bewegung manifestiert. Anschließend unterscheidet sie Rhythmus von Metrum und argumentiert, dass Rhythmus nicht berechnet oder intellektuell erfasst werden kann, sondern erlebt werden muss. Rhythmische Phänomene zeichnen sich durch Abweichungen aus, die von inneren Gesetzen bestimmt werden, und jedes rhythmische Ereignis ist einzigartig, wie in der Natur und im Leben. Im Laufe der Jahrhunderte wurde das Gleichgewicht zwischen Ratio und Irratio gestört, da die technologische Zivilisation das privilegiert hat, was nach Kriterien der Nützlichkeit gemessen und bewertet werden kann, und den Menschen so von der Natur und von seinem eigenen zutiefst rhythmischen Wesen entfremdet hat.

Η Πολυξένη Ματέυ (1902-1999), η δασκάλα, υπήρξε μία γυναίκα-δημιουργός. Σολίστ πιάνου, δασκάλα ρυθμικής, ιδρύτρια της Σχολής της, ήταν η πρώτη δασκάλα Orff-Schulwerk στην Ελλάδα με σεμινάρια σε όλο τον κόσμο. Υπήρξε συγγραφέας των δύο τευχών, Ελληνικά Παιδικά Τραγούδια και Χοροί (ενορχηστρωμένα με όργανα Orff) στις εκδόσεις Schott, καθώς και δύο σημαντικότατων βιβλίων για τη ρυθμική και τον ρυθμό. Έχει δημοσιεύσει άρθρα με θέματα: «Ο Χορός της τραγωδίας», «Οι Ολυμπιακοί Αγώνες και η γυναίκα», «Η ρυθμική αγωγή», «Η εκπαίδευση», «Η αισθητική αγωγή». Δασκάλα ανοιχτή, «που περπάτησε στη ζωή της» με «συντροφιά τις Μούσες» και αναζήτησε μέσα από το έργο της έναν μοναδικό πυρήνα, τον άνθρωπο. Συντέλεσε στη διάδοση των πρωτοποριακών παιδαγωγικών αντιλήψεων του Orff στην Ελλάδα, απόψεων για την Παιδεία που, όπως ανακάλυψαν όλοι, ήταν τόσο πρωτοποριακές γιατί ήταν μόλις... 2.500 ετών!

Polyxeni Matey (1902–1999), the teacher, was a woman of creativity. A piano soloist, teacher of eurhythmics, and founder of the eponymous school, she was the first Orff-Schulwerk teacher in Greece, giving seminars throughout the world. She was the author of the two volumes Greek Children’s Songs and Dances (in arrangements for Orff instruments) published by Schott, as well as of two highly important books—one on Eurhythmics and one on Rhythm, a book now republished in this edition. She also wrote articles on such subjects as the chorus on Greek tragedy, the Olympic Games and the woman, rhythmic education, education more broadly, and aesthetic education. An open-minded teacher, one who “walked through her life” in the “company of the Muses”, she sought through her work a single, unique core: the human being. She helped spread Orff’s pioneering pedagogical ideas in Greece—ideas about education which, as everyone eventually discovered, were so groundbreaking precisely because they were only... 2,500 years old!

Polyxeni Matey (1902–1999), die Lehrerin, war eine schöpferische Frau. Pianistin, Musikerin, Rhythmiklehrerin und Gründerin ihrer Schule, war sie die erste Lehrerin des Orff-Schulwerks in Griechenland und gab Seminare auf der ganzen Welt. Sie war Autorin der beiden Hefte Griechische Kinderlieder und Tänze (in Bearbeitung für Instrumente des Orff-Orchesters) beim Verlag Schott, sowie der beiden bedeutenden Bücher über die Rhythmik und über den Rhythmus – ein Buch, das mit dieser Ausgabe als Neuauflage erscheint. Außerdem schrieb sie Artikel über Themen wie den Tanz in der Tragödie, die Olympischen Spiele und die Frau, rhythmische Erziehung, Bildung und ästhetische Erziehung. Eine offene Lehrerin, „die ihren Weg durchs Leben ging“ mit „den Musen als Gefährtinnen“ und die durch ihr Werk nach einem einzigartigen Kern suchte: dem Menschen. Sie trug zur Verbreitung der fortschrittlichen pädagogischen Ideen von Carl Orff in Griechenland bei – Ideen über Bildung, die, wie alle entdeckten, so fortschrittlich waren, weil sie gerade erst... 2500 Jahre alt waren!